Në shtator 2025, Shqipëria u bë vendi i parë që emëroi një sistem të inteligjencës artificiale, Diella, si ministre të qeverisë. Misioni i saj? Të luftojë korrupsionin dhe të sigurojë që kontratat publike të jenë 100% transparente. Sipas Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI), Diella tashmë ka përpunuar mbi 36,600 dokumente dixhitale dhe ka ofruar afro 1,000 shërbime qeveritare si asistente virtuale.
Tenderat publikë përfaqësojnë një burim të rëndësishëm korrupsioni në Shqipëri, një vend me 2.8 milionë banorë që aspiron anëtarësimin në BE, dhe Kryeministri Edi Rama thotë se IA është çelësi për të hequr anshmërinë dhe manipulimin njerëzor nga kontratat shtetërore, duke forcuar besueshmërinë e vendit.
Kush është Ministrja e Parë në Botë me Inteligjencë Artificiale?
Diella është ministrja e parë në botë e nivelit të kabinetit me IA. Ajo është një entitet virtual i prezantuar nga Kryeministri shqiptar Edi Rama. Ajo u krijua për të mbikëqyrur kontratat qeveritare, për të eleminuar anshmërinë njerëzore dhe për të ofruar shpenzime publike transparente. Hapi dixhital i qeverisë shqiptare synon të zgjidhë problemet e thella në shpenzimet dhe prokurimet publike.
- Skandalet në tenderat publikë kanë shkaktuar probleme për një kohë të gjatë në qeveri, kështu që IA synon të eliminojë anshmërinë dhe manipulimin njerëzor.
- Diella mbikëqyr çdo vendim mbi kontratat qeveritare për transparencë maksimale.
- IA siguron që të mos ketë ryshfete, kërcënime apo konflikte interesi në dhënien e fondeve publike.
- Fillimisht e lançuar si një asistente e-qeverisjes, historiku i provuar i Diellës në trajtimin e mijëra shërbimeve dixhitale ndihmoi në ngritjen e saj në statusin ministror.
Cilat janë Rolet Kryesore të Ministres së Parë në Botë me IA, Diella?
Diella, ministrja e parë në botë me IA, u krijua për të trajtuar problemet e kahershme të Shqipërisë me korrupsionin dhe joefikasitetin në shpenzimet qeveritare. Roli i saj synon të sjellë transparencë të plotë, shpejtësi dhe drejtësi në sistemin e prokurimeve publike të vendit.
| Roli | Detajet |
|---|---|
| Mbikëqyrja e Tenderave Publikë | Merr të gjitha vendimet për prokurimin dhe përzgjedhjen e kontraktorëve |
| Garantimi i Transparencës | Siguron që çdo kontratë qeveritare të jetë plotësisht e hapur për auditim |
| Bllokimi i Korrupsionit dhe Anshmërisë | Vendimmarrja e IA redukton manipulimin, ryshfetet dhe favorizimin |
| Përmirësimi i Efikasitetit në Qeverisje | Përpunon dokumente dhe shërbime dixhitale për qytetarët dhe zyrtarët |
Emërimi i Diellës nga Shqipëria si ministrja e parë në botë me IA është një moment historik në qeverisjen dixhitale, duke e vendosur teknologjinë në qendër të luftës kundër korrupsionit. Me mbikëqyrje të plotë të kontratave publike dhe vendimmarrje transparente, Shqipëria synon të vendosë një shembull global të integritetit dhe besimit në qeveri të drejtuar nga IA.
Burimi: Jagran Josh